door: Mariska van Bodegom 

Je kunt er niet meer omheen. Duurzaam en groen ondernemen, is een ‘must’. Steeds meer bedrijven ondernemen milieuvriendelijk, maatschappelijk verantwoord (MVO) of volgens het principe van Cradle to Cradle. Er worden steeds strengere eisen gesteld aan de duurzaamheid van producten. Zo moet de Rijksoverheid vanaf 2010 verplicht 100 procent duurzaam inkopen en komt de Europese unie met de ecodesign-regelgeving, waarmee eisen gesteld worden aan het ontwerp van specifieke productsoorten. Ook wij bij Strait Solutions merken dat steeds meer opdrachtgevers om duurzaam ontworpen producten vragen. Als grafisch ontwerper moet ik hier tegenwoordig dan ook het nodige van afweten.

De rol van de ontwerper
Ontwerpers kunnen in veel opzichten invloed uitoefenen op een duurzaam resultaat. Niet alleen de vormgeving, maar ook de productietechniek, het te gebruiken materiaal, het gebruik van het product en de levensduur zijn aspecten die verduurzaamd kunnen worden. Door voor en tijdens het ontwikkelingsproces een adviserende rol aan te nemen, kan een ontwerper een belangrijke maatschappelijk en sociaalverantwoorde bijdrage leveren.

Duurzame keuzes
Het proces kan worden opgedeeld in drie fasen: concept en inhoud, ontwerp en uitwerking en communicatie. Door in elke fase de juiste vragen te stellen, kun je verschillende duurzame keuzes maken. Hieronder heb ik belangrijke vragen en overwegingen op een rij gezet. Elke keuze heeft invloed op het eindresultaat. Stel jezelf daarom ook altijd de vraag welke keuze bij jouw organisatie past.

Concept en inhoud

• Hoe maatschappelijk en duurzaam willen we zijn?
• Wie is de doelgroep?
• Wat is onze toonzetting?
• Voor welk thema en/of boodschap kiezen we?
• Wat is ons budget?

Ontwerp en uitwerking

• Gedrukt en/of digitaal?

De ontwerp- en vormgevingsmogelijkheden voor een gedrukte- of digitale publicatie kunnen afwijken in beeldkwaliteit, kleurkeuze, lettergrootte, lay-out, formaat en typografie. Hou bij het maken van deze keuze bijvoorbeeld rekening met de gebruiksintensiteit van de publicatie. Als het gaat om een gedrukte catalogus die regelmatig uit de kast wordt gehaald, kies ik als ontwerper voor een stevige papiersoort en een afwerking die de houdbaarheid ten goede komt. Deze keuze is voor de ontwerper dus erg belangrijk.

Bij print- of drukwerk geldt:

• Kies een MVO gecertificeerde drukker
• Kies duurzame en milieuvriendelijke materialen, bijvoorbeeld: bio-inkten, restinkten en recyclebare, FCS-gecertificeerde of Cradle to Cradle papiersoorten
• Welke papierdikte en formaat? Kies voor deelbare papierformaten en dunnere papiersoorten
• Bepaal een realistische oplage en hou rekening met papierbesparing
• Kies een milieuvriendelijke manier van afwerking en handling

Bij een digitale uitgave geldt:

• Kies voor een (doorbladerbare) PDF (ISSUU), applicatie, webstructuur of een combinatie hiervan
• Bij webstructuur kun je bijvoorbeeld kiezen voor groene servers

Communicatie

• Is het resultaat maatschappelijk toegankelijk (goed leesbaar, voorleesoptie, gebruiksvriendelijk)? Overweeg of je sociaal zwakkere groepen wilt betrekken in het proces. De handling kan bijvoorbeeld in sociale werkplaatsen worden verzorgd.
• Hoe breng je het eindresultaat onder de aandacht? Gebruik je social media, blogs, pers- of nieuwsberichten, link in de e-mail, PDF-publicatie op ISSUU.com? Overweeg om een QR-code te gebruiken. Hierdoor kun je informatie reduceren of doorverwijzen naar bijvoorbeeld de website.
• Communiceer geregeld over duurzaamheid, waardoor je het bereik vergroot.

Wat doen wij?
Op 4 oktober gaf Strait Solutions in samenwerking met BECO een workshop over maatschappelijke verslaglegging vol praktische tips om duurzame verslagen grafisch nog aantrekkelijker te maken! Bekijk hier onze Prezi presentatie. Onder het mom 'Practise what you preach' hebben we het maatschappelijk jaarverslag van BECO duurzaam ontworpen. Het verslag is te bekijken via ISSUU.

Oneindig veel keuzes! Strait Solutions helpt
Duurzaam ontwerpen kun je ook als strategie inzetten. Afhankelijk van meerdere factoren (soort product, wensen, technische mogelijkheden, tijd), past de ene strategie beter dan de andere. Je kunt de nadruk leggen op sociale aspecten of juist de laatste technische ontwikkelingen volgen. Oftewel; er zijn oneindig veel mogelijkheden.

Overweeg je een duurzame publicatie, maar zie je door de bomen het bos niet meer? Strait Solutions helpt bedrijven bij het maken van keuzes die bij jou en je organisatie passen. Neem voor vragen direct contact op via vormgeving@straitsolutions.nl.